google-site-verification=qIqKXqlsg-elIYThq_s7ztsoO2iNCC5DPycqOFoxEBo
  • Người viết: Trần Phương Chi
  • Ngày đăng: 17/01/2020
  • Lượt xem: 398

Nếu như trà đạo Nhật Bản, Chanoyu luôn gắn liền với sự tỉ mỉ thì văn hóa trà của người Việt lại thật bình dị và mộc mạc. Sẽ là không quá khi nói rằng nghệ thuật thưởng trà đã thể hiện phần nào tinh thần đất nước, con người Việt Nam. 

Nghệ thuật thưởng trà trên thế giới

Sự khác biệt trong văn hóa và phong cách sống của các quốc gia đã tạo nên sự đa dạng của nghệ thuật trà. Với nhiều nước Tây Âu thì thưởng trà là một thú vui tao nhã, chú trọng vào sự thư thái và sảng khoái của người dùng trà. Trong khi đó nghệ thuật thưởng trà của một số nước Á Đông lại thường gắn liền với yếu tố "đạo". Thông thường sẽ phải tuân theo quy trình nhất định. Bên cạnh đó cũng sẽ có những yêu cầu khắt khe hơn so với văn hóa thưởng trà Tây Âu. 

Trà chiều Anh - Sang trọng và kiêu sa

Tại Anh, văn hóa trà chiều được biết đến như một nét đẹp văn hóa lâu đời. Bắt nguồn từ buổi gặp mặt của giới quý tộc, trà chiều ngày càng được phổ biến và dần trở thành một hoạt động hằng ngày của nhiều người. Một set trà chiều cơ bản thường bao gồm trà nóng, các loại đồ ăn kèm như bánh ngọt, các loại hạt hoặc trái cây. 

Trà Đạo Nhật Bản vang danh thế giới

Trong khi đó, tại đất nước mặt trời mọc, trà đạo luôn được coi trọng và có ý nghĩa thiêng liêng với người dân quốc gia này. Xuất hiện vào khoảng thời gian cuối thế kỷ 12, trà đạo Nhật Bản chịu ảnh hưởng rất lớn từ  tinh thần Thiền của Phật giáo. Chính vì vậy mà văn hóa thưởng trà này thường hướng người ta đến sự tĩnh tâm, tự tại. Việc sử dụng bột trà xanh (matcha) cũng khiến cho văn hóa trà Nhật trở nên khác biệt. 

Nét thanh nhã của nền văn hóa của đất nước Á Đông

Một đất nước phương Đông cũng sở hữu văn hóa thưởng trà vô cùng nổi tiếng, đó là Trung Quốc. Nếu so về độ cầu kì và tỉ mẩn của trà đạo Nhật Bản và Trung Quốc quả nhiên là "một chín một mười". Trà đạo Trung Quốc chủ yêu dùng lá trà được sấy khô được tuyển chọn kĩ lưỡng để đảm bảo được hương và vị. Trà cụ và cách thưởng trà có nhiều sự thay đổi qua các thời kì do ảnh hưởng từ văn hóa và tư tưởng. Nhưng có thể dễ dàng nhận ra rằng trà đạo Trung Quốc mang đậm đặc trưng của nền văn hóa Đông phương. Điều không khó để ta bắt gặp trong những bộ phim cổ trang.

Bên cạnh các quốc gia trên thì ngày nay, còn có rất nhiều đất nước, vùng lãnh thổ sở hữu văn hóa thưởng trà độc đáo, mang đậm hơi thở truyền thống. Trong đó, Việt Nam có lẽ là cái tên không thể bỏ qua. Không chỉ được biết đến với tư cách là đất nước xuất khẩu trà hàng đầu thế giới, Việt Nam còn để lại ấn tượng bởi những nét văn hóa độc đáo đến từ nhưng điều bình dị nhất . 

Nét mộc mạc và bình dị trong phong cách thưởng trà của người Việt

Thật không khó để lý giải lý do đằng sau tình yêu mà người Việt Nam dành cho trà. Với nền tảng là khí hậu nhiệt đới cùng nền nông nghiệp lâu đời, đất nước ta sở hữu những vùng trà với sản lượng lớn cùng chất lượng hảo hạng như: Thái Nguyên, Bảo Lộc hay Tây Bắc. Và cũng vì lí do này mà trà trở thành một phần quen thuộc của người dân Việt Nam. Người ta mời khách đến thăm nhà tách trà ấm nóng để bắt đầu câu chuyện thưởng ngày. Người ta tặng nhau trà mỗi dịp lễ Tết vì sự trang nhã cũng như sự thiết thực của chúng. Hay đôi khi chỉ đơn giản là một ấm trà nóng, những người bạn cũ, ta cùng nhau ôn lại chuyện ngày xưa.

Trà xanh làm nên một phần văn hóa trà Việt Nam 

Có lẽ rất khó miêu tả chính xác phong cách thưởng trà của người Việt Nam khi mà ở mỗi vùng miền lại có những cách thức riêng, lựa chọn loại trà khác nhau. Sự khác biệt còn được thể hiện qua các mốc thời gian. Ví dụ như cách thưởng trà của quý tộc xưa đòi hỏi sự cầu kì và tỉ mẩn hơn rất nhiều so với cách mà chúng ta thưởng thức trà hiện nay. Ví dụ như nước pha trà phải là sương sớm tinh khiết được hứng giữ cẩn thận. Điều này được tin rằng sẽ làm cho vị trà là "đúng vị" và thuần khiết nhất. Nếu như người xưa ưa chuộng các loại trà thuần, hay có cũng chỉ ướp thêm với hoa nhài, hoa sen thì ngày nay người ta lại tìm đến những thức trà mới, như trà trái cây, trà thảo mộc. 

Văn hóa trà Việt Nam - Mộc mọc và bình dị

Nhưng chúng ta vẫn sẽ bắt gặp được những điểm tương đồng trong cách thưởng trà của người Việt. Ví dụ như ấm và chén trà thường sẽ là gốm sứ để giữ nhiệt và giữ vị được tốt nhất. Đồng thời men sứ sẽ làm tôn lên màu nước trà. Một nguyên tắc cơ bản của thưởng trà chính là trà phải luôn được giữ nóng mà chén trà thì lại cần phải tráng qua nước sôi để đạt được độ nóng thích hợp. Và hơn cả đó là tinh thần của người thưởng trà. Có thể giữ được sự bình tâm, tự tại, thư thái sẽ là điều tuyệt vời nhất để việc thưởng trà trở nên hoàn thiện. 

Văn hóa trà Việt như mang theo bản sắc con người Việt Nam, mộc mạc, bình dị và đôn hậu. Hai từ "văn hóa" có lẽ không nhất thiết phải điều gì đó quá to lớn, cầu kì và lộng lẫy. Có lẽ đó chỉ đơn giản là cách mà con người ta vẫn sống và tận hưởng cuộc sống thường ngày của mình.