• Người viết: Trần Phương Chi
  • Ngày đăng: 12/03/2020
  • Lượt xem: 319

Nếu người Trung Quốc tự hào với trà thượng hạng vùng Tây Hồ, ví trà Tây Hồ như đại mỹ nhân Tây Thi, thì người Việt Nam hoàn toàn có thể tự hào với giống trà cổ thụ ở miền núi phía Bắc như thức trà ở thượng giới. Hấp thu khí đất trời thanh sạch ở những ngọn núi cao vút của dãy Hoàng Liên Sơn, cây trà cổ thụ thực sự đã tạo nên thức trà tuyệt phẩm ở “cõi thượng” dù hiểu theo nghĩa đen (trà vùng cao) hay nghĩa bóng (trà của cõi thoát tục) hay nghĩa thế tục (trà thượng hạng). Với những cây trà cổ thụ , ta có thể khẳng định rằng “người thưởng trà một đời không thể chưa từng nhấp một ngụm trà cổ thụ”.  

Trà cổ thụ được trồng thuần tự nhiên giữa rừng núi hoang vu 

Không giống những cây trà được trồng hàng loạt trên đồi, được tưới tắm, chăm bẵm bằng các chất hóa học, trà cổ thụ mọc hoang dã trên những ngọn núi cao trên 1000m so với mực nước biển, trong khí hậu mát mẻ, giữa màn sương mù trắng xóa. Đây thường là khu vực sinh sống của người Mông và từ xa xưa, người Mông đã có tục sử dụng thức trà thượng hạng này để dâng lên trời đất và tổ tiên.  

Trà thượng hạng_Trà vùng cao

Những cây trà cổ thụ tạo nên một phần đặc trưng của rừng núi

Theo tập tính trồng trà của người Mông, những cây trà được mọc tự nhiên, luồn bộ rễ chắc khỏe xuống sâu lòng đất để tìm mạch nước mà hút dưỡng chất. Những lá trà vươn cao trong sương để được tưới tắm bởi khí ẩm vùng cao, hàng ngày reo vui đón ánh nắng mặt trời và những cơn gió trong lành. Bằng cách ấy, trà cổ thụ có một sức sống mãnh liệt và cho ra hương vị của những lá trà thanh thoát như khí chất của bậc thượng tiên.  

Trà cổ thụ mỗi năm thu hái được 3 – 4 vụ, riêng vụ trà vào mùa xuân, tầm tháng 2 và tháng 3 âm lịch là vụ thu hoạch được loại trà thượng hạng nhất. Vì sau một thời gian dài mùa đông, trà cổ thụ “ngủ” trong giá buốt nên tích tụ được nhiều dưỡng chất, tựa như những ngày “bế quan”, bấy giờ mới “xuất quan” để thi triển tất cả tinh túy. 

Trà tuyết shan Chất lượng thượng hạng của trà cổ thụ 

Để có một ấm trà cổ thụ thượng hạng 

Trà cổ thụ mới được phát hiện là một thức trà thượng hạng chỉ từ sau năm 1945. Đến năm 1960, các nhà khoa học thống kê có tới gần 40.000 cây trà cổ thụ có độ tuổi từ 200-300 năm, còn dưới 100 tuổi thì nhiều không kể xiết. Một cách nhanh chóng, trà cổ thụ đã được săn lùng bởi những tay chơi trà đẳng cấp ở Việt Nam và Trung Quốc. Và những tiêu chuẩn trong thu hoạch, sao chế, pha chế trà cổ thụ đã sớm được truyền tai nhau trong giới chơi trà.  

Muốn có loại trà cổ thụ đạt tiêu chuẩn của thức trà thượng hạng thì trước hết phải là những lá trà được hái từ cây trà cổ thụ trên 100 tuổi. Đó là những búp, lá không bị sâu dập, được phơi héo rồi sao trong chảo gang, tôn quay. Búp trà được sao khô, nén chặt lại. Ngay khi mở túi một loại trà cổ thụ ở đẳng cấp trà thượng hạng sẽ thấy mùi hương thơm mát, nhẹ nhàng, không nồng. Những búp trà cổ thụ nguyên vẹn, có màu xanh đen, phía trên bám một lớp lông tơ trắng mịn, cánh trà to hơn các loại trà thông thường khác.  

Trà cao cấp lâu nămTrà cổ thụ đem tới trải nghiệm khó có thể tìm kiếm ở bất kì loại trà nào khác

Các bậc tiền bối chơi trà thượng hạng đã đúc rút được lời khuyên như sau: “Nhất thủy, nhì trà, tam pha, tứ ấm”. Riêng đối với thức trà cổ thụ ở “cõi thượng” thì yêu cầu về nước lại càng khắt khe. Kỳ công, người chơi trà phải “cõng nước” từ vùng suối trồng trà xuống xuôi để có được ấm trà thượng hạng. Nếu không có được điều kiện như vậy thì tối thiểu khi pha trà, chúng ta phải sử dụng nước tinh khiết đóng chai hoặc nước đã qua quá trình lọc, không được sử dụng nước máy, vì nước máy thường chứa nhiều chất có mùi vị nặng, ảnh hưởng đến màu nước và hương vị của trà cổ thụ

Một bộ ấm chén sạch sẽ, không bị ám mùi vị của cuộc trà trước là vô cùng cần thiết không chỉ cho thưởng trà cổ thụ mà cho bất cứ cuộc trà nào. Một lượng trà cổ thụ vừa phải với khẩu vị mỗi người sẽ được cho vào ấm, nhưng không nên quá ít vì trà sẽ nhạt, cũng không nên quá đặc vì trà sẽ nồng. Thông thường, 100 gram trà cổ thụ có thể pha thành 8-10 ấm dành cho 3-4 người uống.  

Để không bị cháy trà, mất đi hương vị của trà thượng hạng, không nên pha trà cổ thụ bằng nước sôi già, chỉ pha khi nước sôi hạ xuống khoảng hơn 90 độ C. Khi dội nước sôi vào, lá trà cổ thụ nở bung xòe, phôi ra màu nước vàng như mật ong, vị đậm, hương thơm, để lại hậu vị ngòn ngọt ở cuống lưỡi.  Thứ hậu vị ngọt nơi cuống lưỡi này có thể cho ta biết được rằng liệu loại trà cổ thụ mà chúng ta vừa nhấm có phải là trà thượng hạng hay không.  

trà quà tặng cao cấp

Trà cổ thụ phải được pha thật khéo để giữ được hương thơm trong vốn có

Bảo quản trà cổ thụ như thế nào? 

Trà cổ thụ là thức trà của “cõi thượng”, nên khi “hạ phàm” ở miền xuôi cũng đòi hỏi sự bảo quản tốt để giữ được hương vị lâu bền. 

Qúa thừa độ ẩm, đặc biệt là vào những mùa nồng ẩm, có thể khiến trà cổ thụ bị mốc, bay mất hương vị. 

Qúa nhiều ánh sáng, khiến mùi vị bị biến chất mà màu sắc cũng phai lạt, mất đi khí chất của thức trà thượng hạng của “cõi thượng”, thậm chí còn có thể hình thành các chất gây hại cho sức khỏe.  

Do đó, nếu bạn muốn giữ hương vị trà cổ thụ hãy bảo quản trà trong túi bạc, đóng kín, cất ở nơi thoáng mát, ít bị ánh sáng chiếu vào. Và nhớ là mỗi khi lấy trà để thưởng thức, hãy chọn những trà cụ sạch sẽ, khô ráo để không ảnh hưởng đến phần trà còn lại.